Olağanüstü durum nedeniyle ben şu bildiriyle sizlere çağrıda bulunmak zorundayım.

10 Nisan 1994'ten başlayarak Ermenistan Cumhuriyeti silahlı kuvvetleri Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Geranboy ve Terter rayonlarına (red. idari bölge) yönelik, 11 Nisan'dan itibaren ise Ağdere ve Ağdam rayonlarına yönelik yeni geniş çaplı saldırılar düzenlemişler. Şu günlerde Azerbaycan askeri birlikleri sayıca çok üstün olan Ermenistan Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri birliklerinin aralıksız saldırılarını bozguna uğratarak kanlı savunma savaşları veriyorlar. Ermenistan'dan ihtilaf bölgesine yaklaşık 3000 kişilik askeri birlik, onlarca zırhlı araç ve "Grad" tipli araçlar dahil ağır topçular sevk edilmiştir. Azerbaycan'ın demin belirtilmiş olan rayonlarında yerleşim yerleri bu araçlarla ateşe tabi tutuluyorlar. Bu köylerde büyük tahripler ve sivil nüfusta ağır kayıplar bulunmaktadır.

Böylece, Ermenistan Cumhuriyeti Azerbaycan topraklarında kendi istila savaşını sürdürerek Azerbaycan Cumhuriyeti'nin bağımsızlığına, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne tecavüzde bulunuyor, Azerbaycan'ın devlet düzenini de tehlikeye sokuyor.

Ermenistan saldırıyı sürdürerek, sorunun barışçı yolla çözülmesi sürecine engel oluşturuyor, oysa Azerbaycan en etkin bir biçimde bu sürece katılıyor. Her defasında büyük arabuluculuk girişimlerinin öne sürüldüğü sırada veya onlar yapılmak üzereyken yeni bir saldırıyı başlatan saldırgan, kanlı anlaşmazlığa son vermek için, ne yazık ki, henüz başarısız girişimlerde bulunan dünya topluluğuna utanmazca meydan okuyor.

Ermenilerin son saldırısını ben Ermenistan Cumhuriyeti'nin Azerbaycan'ın yeni topraklarını işgal etmek amacıyla yaptığı saldırının yeni aşaması olarak nitelendiriyorum. Anlaşmazlığın barışçıl yoldan çözümlenmesi için çaba gösterdiğine yönelik defalarca açıklamalarda bulunmasına rağmen Ermenistan Cumhuriyeti, BDT üyesi egemen bir devletin içerilerine doğru yaptığı son saldırısıyla kendi gerçek isteklerini - Azerbaycan'a ve onun yöneticlerine baskı yapma ve barış sürecine engel olma isteklerini gözler önüne seriyor.

Dikkatinizi şöyle bir hususa özellikle çekmek isterim ki, Ermeni silahlı birliklerinin yeni saldırısı bu sene 11 Nisan'da Prag'da AGİT Minsk Grubu toplantısının açılışından bir gün önce başlamıştır. Aynı toplantıya Azerbaycan ve Ermenistan temsilcileri de katılıyorlardı.

Ermenistan Cumhuriyeti'nin Azerbaycan'a yönelik saldırılarının yoğunlaşması Rusya'nın arabuluculuk girişimi çerçevesinde yoğun görüşmelerin yapıldığı dönemde ve Bağımsız Devletler Topluluğu üyesi ülkelerin devlet başkanlarının şu anki toplantısı sırasında yaşanmaktadır.

1993 yılı Aralık ayında BDT devlet başkanlarının Aşkabat'ta düzenlenen toplantısından sonra - ki o dönemde ben Ermenistan Cumhurbaşkanı L.Ter-Petrosyan'la bir görüme yaptım, - Ermenistan Cumhuriyeti'nin Azerbaycan Cumhuriyeti ile ilgili politikasında olumlu değişikliklerin olmadığını belirtmek gerekir. Ermenistan silahlı kuvvetleri Azerbaycan topraklarının %20'den fazlasının işgalini ve etnik temizlemeyi sürdürmektedirler. İnsanlar ölüyor, çadır kamplarında barınan bir milyondan fazla Azeri mülteci dayanılmaz sıkıntılar ve ıstıraplar çekiyor.

Şunu belirtmek isterim ki, Azerbaycan dünya topluluğunun, bunun yanı sıra uluslararası örgütlerin ve büyük devletlerin bütün arabuluculuk çabalarına en etkin bir biçimde katılmıştır. Şu anlamda örnek olarak, benim Ermenistan Cumhurbaşkanı ile yaptığım görüşmelerin dışında, 18 Şubat 1994'te Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya Federasyonu savunma bakanlarının görüşmesini, Mart 1994'te AGİT Minsk Grubu Dönem Başkanı Yan Eliasso'nun Azerbaycan'ı ve Ermenistan'ı ziyareti, bu sene 12 Mart'ta Azerbaycan ve Ermenistan Parlamento Başkanlarının görüşmesini, Rusya Federasyonu Başkanı Özel Temsilcisi V.N.Kazimirov'la Bakü'de ve Moskova'da yapılan görüşmeleri, bu sene Mart ayında BDT Parlamentolararası Asamblesi barış heyetinin ziyaretini göstermek mümkün. Fakat karşılıklı olarak kabul edilebilir uzlaşmalı bir karara varmak için Azerbaycan'ın gösterdiği bütün gayretler Ermenistan'ın şiddete dayalı tutumuyla karşılaşıyor.

Ermenistan Cumhuriyeti onaylanması önceden mümkün olmayan koşullar öne sürerek her türlü yapıcı öneriye engel oluşturuyor. Aslına bakılırsa onun öne sürdüğü koşullar Azerbaycan topraklarında askeri operasyon alanı oluşturmuş Ermenistan Cumhuriyeti'nin işgal ettiği bölgelerin karşılığında Dağlık Karabağ'a bağımsız devlet statüsünün tanınması, yani Azerbaycan Cumhuriyeti'ni bölmek amacını güdüyor.

Azerbaycan Cumhuriyeti'nin adil tutumu işgal altındaki bütün bölgelerin kurtarılması ve kendi egemenliğinin sağlanması, göçmenlerin ve mültecilerin kalıcı yerleşim alanlarına geri dönmesi ve Ermenistan Cumhuriyeti'nin tecavüzünün sonuçlarının ortadan kaldırılmasının sağlanması çabasından oluşmaktadır. Azerbaycan savaş istemiyor ve Ermenistan'a egemen devletlerin karşılıklı ilişkilerine ilişkin meşru ilkelerin temelinde barış çağrısında bulunuyor. Sivil barış ve vatandaş dayanışması için çalışan Azerbaycan hükümeti Azerbaycan Anayasası'nı kabul etmesi koşuluyla Dağlık Karabağ bölgesinin Ermeni sakinlerinin güvenliğinin ve medeni haklarının sağlanmasına güvence vermeye hazırdır.

Bildiğiniz üzere, Aşkabat'ta Azerbaycan, birlik devletlerinde politik istikrarın sağlanmasına ve BDT üyesi devletlerin her birinin egemenliğinin, toprak bütünlüğünün ve sınırların karşılıklı olarak tanınmasına ve bunlara saygı duyulmasının sağlanmasına yönelik ikili ve çok yönlü sözleşmeler sistemi işlenip hazırlansın diye bir öneride bulunmuştu.

Ben bu konuya birkez daha şu nedenle değiniyorum, hayat şunu kanıtlamaktadır: Bağımsız Devletler Topluluğu üyelerinden birinin- Ermenistan Cumhuriyeti'nin BDT üyesi başka bir devlete- Azerbaycan Cumhuriyeti'ne karşı aleni bir biçimde tecavüzde bulunması gibi bir olguya sorumsuzca yaklaşılması aslında yaşama gücüne sahip bir uluslararası örgütün oluşması yönünde çalışmaları önlüyor. Ki nitekim biz hepimiz topluluğun böyle olmasını isteriz.

Azerbaycan Cumhuriyeti'ne karşı saldırıyı ve onun sonuçlarını giderecek somut kararların alınması amacıyla sizin şu anki görüşmede Ermenistan - Azerbaycan anlaşmazlığı ile ilgili konuyu ele almanızı isterim.

Biz bir kez daha ısrarla devlet başkanlarına şu çağrıda bulunuyoruz:

- Ermenistan Cumhuriyeti'nin Azerbaycan Cumhuriyeti'ne yönelik saldırısının siyasi anlamda değerlendirilmesi yapılsın;

- Ermenistan Cumhuriyeti'nden şu isteklerde bulunulsun: Azerbaycan Cumhuriyeti'ne karşı askeri operasyonları durdursun ve kendi silahlı kuvvetlerini egemen Azerbaycan'ın topraklarından hemen, kayıtsız şartsız çeksin;

- Ermenistan Cumhuriyeti'nden yeniden askeri operasyonlara başlamayacağına ilişkin net politik güvence istensin;

- BDT'nin başka bir üyesine karşı silahlı saldırıda bulunan BDT üyesi -Ermenistan Cumhuriyeti konusunda yaptırımlar uygulansın.

İlerideki gecikmeler ve eylemsizlik topluluk üyesi bütün devletlere daha büyük acılar getirebilir.

© aliyev-heritage.org