آثار / مناقشه ارمنستان و آذربایجان بر سر قره باغ کوهستانی / قتل عام

نطق افتتاحیه و اختتامیه حیدر علی اف رئیس جمهوری آذربایجان و سرفرمانده عالی قوای مسلح در مراسم اعطای مدالهای "ستاره سرخ" و "پرچم آذربایجان" به اولیا و اعضای خانواده قهرمانان ملی، شهدا و رزمندگانی که در دفاع خوجالی از دشمن شرکت کرده اند - ۲۶ فوریه سال ۱٩٩٩


خواهران و برادران عزیز!

در قرن ۲۰ بارها از سوی ارامنه برعلیه مردم آذربایجان تجاوز شده و قتل عام رخ داده است. وحشتناکترین آن، فاجعه و قتل عالم خوجالی است.

هفت سال پیش در آن شب مهیب نیروهای مسلحانه ارمنستان با کمک و مشارکت هنگ ۳۶۶ ارتش شوروی، کشتار خونین وحشتانکی را برعلیه ساکنان منطقه خوجالی سرزمین زیبای آذربایجان راه انداختند. این قتل عام که، با وحشیگری بزرگ و بی سابقه ای همراه بود، بعنوان یکی از وحشت انگیزترین فجایع قرن ۲۰ می باشد. آسیب های جبران ناپذیری در طی یک شب به ساکنین بی گناه و غیرنظامی خوجالی وارد آورده شد. در اثر این قتل عام صدها زن، مرد، پیر، جوان، کودک و نوزاد اهل خوجالی به قتل رسیدند. صدها تن از آنان نیز مجروح و معلول گردیدند. صدها نفر به اسارت گرفته شدند.

این فاجعه بزرگترین ضربه ای ست به مردم آذربایجان در دوران جنگ ارمنستان و آذربایجان. خوجالی ها با مردانگی و قهرمانی از این فاجعه استقبال کردند. آنان که، تؤام با دلیری از خانه، شهر و خانواده خود دفاع نموده، به شهادت رسیدند. براثر تیرباران از سوی ارامنه وحشی سرزمین خوجالی آغشته به خون شد.

این فاجعه همه مردم آذربایجان را تکان داد و برای ساکنین خوجالی یک ضربه معنوی سنگینی شد. لیکن اراده اهل خوجالی درهم نشکست و انسانها با قهرمانی و مردانگی به شهادت رسیدند.

ساکنان خوجالی این فاجعه سنگین را مردانه طی کردند. اهالی مغرور خوجالی امروز هم- در هفتمین سالگرد این فاجعه بار دیگر قهرامانانه زندگی می کنند.

تردیدی نیست که، مناقشه ارمنستان و آذربایجان به پایان خواهد رسید، سرزمینهای اشغالی آذربایجان آزاد خواهد شد و هم میهنان مان که، بزور از این سرزمینها رانده شده، به خانه و کاشانه خود باز خواهند گشت. شکی نیست که، خوجالی از قید اشغال آزاد خواهد شد و اهل خوجالی به سرزمینهای مام خود باز خواهند گشت و زندگانی خود را مجددا در زادگاه خود ادامه خواهند داد.

ولی زخم خوجالی همواره در قلب مان زنده خواهد ماند. عاملان قتل عام خوجالی در دادگاه عدالت محکوم خواهند شد. مقامات سابق آذربایجان که، در اتفاق قتل عام خوجالی مقصر هستند و نیز دیگر مسؤلان هم در برابر مردم به مجازات خود خواهند رسید. دادگاه عدالت آنها را مجازات خواهد نمود.

مردم کشورمان در طول تاریخ جنگهای بزرگی پشت سر گذاشته و با حراست از سرزمین و هویت خود، قربانی داده اند. ملت ما هر بار ضمن پیمودن این قبیل جنگها، نبردها و سختی ها، پایدار تر و قاطع تر بوده است. اطمینان دارم که، امروز ملت ما، از جمله اهل خوجالی در دولت مستقل آذربایجان قاطعیت بیشتری یافته و دارای عزم راسخ برای مبارزه تا آخر در راه حفظ استقلال کشورمان و آزادسازی همه سرزمینهای اشغالی می باشند.

امروز، در هفتمین سالگرد فاجعه خوجالی در برابر روح فرزندان مان که، قهرامانانه در خوجالی به شهادت رسیده اند، سر تعظیم فرود می آورم. تقاضا دارم خاطره آنان را با یک دقیقه سکوت یاد کنیم.

خداوند به همه شهیدان رحمت کند!

اینک مایلم جوایز دولت آذربایجان را به اولیا، اعضای خانواده و خود هم میهنان مان که، ضمن دفاع از سرزمین خوجالی قهرمانی نشان داده و به شهادت رسیده اند، اعطا کنم.

نطق اختتامیه

خواهران، برادران و دوستان عزیز!

امروز در میهن ما، کشورما روز عزا ست. مردم ما، شهروندان آذربایجانی ضمن بزرگداشت هفتمین سالگرد قتل عام خوجالی، در عین حال فاجعه و قتل عام خوجالی را با اندوه زیاد به یاد می آورند. امروز همه ما مراتب احترام و ارادت بی پایان نسبت به شهدا، جانبازان، معلولین و افراد مفقودالاثر در قید اسارت در اثر قتل عام خوجالی اظهار می داریم. به همه اهل خوجالی اعلام می کنیم که، ما همراهشان هستیم.

فاجعه خوجالی درد و غم نه تنها اهل خوجالی، بلکه همه مردم آذربایجان است. بهمین خاطر امروز در کشورمان روز کدر، حزن و ماتم است. من بار دیگر از خداوند متعال برای همه شهیدان طلب رحمت می کنم، به اهل خوجالی و تمام مردم آذربایجان تسلیت عرض می نمایم. زیرا هر یک از هم میهنان مان که، به شهادت رسیده، همراه با خانواده خود فرزند آذربایجان می باشد و این، عزای مردم آذربایجان است.

در عین حال، امروز ملاقات با شما، مرا به شدت تحت تاثیر قرار داد. در اینجا یادآور شدید که، من در سال ۱۹۹۳ پس از منتخب شدن به مقام ریاست جمهوری آذربایجان اقدام به تحلیل عمیق مصیبتهایی که، در سالهای گذشته بر سر مردم آذربایجان آورده شد، کردم و اقدامات لازم را انجام دادم. از جمله در ماه فوریه سال ۱۹۹۴ قتل عام خوجالی مورد ارزیابی قرار گرفت و این روز بعنوان روز عزا اعلام شد.

ولی هر بار ضمن دیدار با اهل خوجالی بنده احساس غرور می کنم. افرادی که، این همه روزهای فجیع پشت سر گذاشته، آن شب وحشتناک و مهیب را طی نموده و نزدیکان خود را جلوی چشمان شان از دست داده، مغرور و دلاورند. هر کدام شان با احساس مراقبت از وطن، عشق به میهن و سرزمین زندگی می کنند که، نشان می دهد مردم ما صاحب ارزشهای معنوی بسیار والایی هستند. این صفات معنوی والای اهل خوجالی منعکس کننده صفات معنوی مردم آذربایجان است. ولی اهل خوجالی برای همگان الگو و نمونه می باشند، الگوی قهرمانی، مردانگی، پایداری و در عین حال نمونه میهن پرستی هستند.

شما در اینجا سخنان خوشی ایراد کردید، از بابت آن من از شما تشکر می کنم. اما در عین حال در سخنان هر یک از شما معنای بسیار عمیقی هست. آن هم عبارت از این است که، گرچه فرزند، سرپرست خانواده، برادر و قوم و خویشان خود را از دست دادید، امروز با خوشبینی زندگی می کنید، تؤام با امید و خوشبینی به آِنده می نگرید. من با این احساسات تان کاملا شریک هستم. بله، ما از زمان آغاز تجاوز ارمنستان برعلیه آذربایجان- از سال ۱۹۹۸ به بعد روزهای سخت و سالهای دشواری طی کردیم و تلفات بزرگی دادیم. سالهای زیادی است که، سرزمینهای ما تحت اشغال ارتش ارمنستان قرار گرفته است. اینها درد ماست، درد ملت ماست.

ولی در عین حال ما ضمن توقف آتش در سال ۱۹۹۴ جلوی خونریزی را گرفتیم و مایلیم سرزمینهای خود را از راه صلح و مذاکرات آزاد نماییم، می خواهیم تمامیت ارضی کشورمان را مجددا برقرار سازیم.

درست است، این، کار سختی است. زیرا پس از اینکه دشمن سرزمین را اشغال کرد، بیرون راندن آن از آنجا سخت است. ولی ما این راه را در پیش گرفتیم و خواهیم گرفت. بنده اطمینان دارم، اقداماتی که، انجام می دهیم و سیاست صلح جویانه ما نتایج خود را برآورده خواهد ساخت.

ضمنا، من فراخوان شما در اینجا را هم کاملا عادلانه می دانم و برای ما بعنوان حمایت بزرگ معنوی تلقی می کنم. بله، چنانچه همه اقدامات و ابتکارات صلح دوستانه ما، عملکرد مان در این زمینه نتیجتا موجب تامین آزادسازی سرزمینهای اشغالی مان نشود، بهر قیمتی، به ازای هرگونه قربانی هایی، سرزمینهای خود را آزاد خواهیم کرد و شما به زادگاه خود باز خواهید گشت و تمامیت ارضی آذربایجان برقرار خواهد گردید. این، وظیفه مقدس ماست- وظیفه مان در برابر اجدادما، وظیفه ما در قبال نسلهای امروزی و وظیفه ما در برابر نسلهای آینده می باشد.

من بعنوان رئیس جمهور آذربایجان در این مورد همواره احساس مسؤلیت می کنم. اعلام می کنم که، بعنوان رئیس جمهوری آذربایجان بخش اصلی فعالیت من وقف تامین تمامیت ارضی جمهوری آذربایجان و آزادسازی مناطق اشغالی گردیده است.

من در سالهای گذشته شب و روز مشغول این کار بودم. امروز هم مشغول هستم و در آینده نیز مشغول خواهم شد. مطمئن باشید، من همیشه با شما هستم، همراه خانواده های شهدا و هم میهنان مان که، از سرزمینهای خود آواره شده و بی خانمان مانده، هستم. شما برای من عزیزترین و محبوبترین شهروندان آذربایجان هستید و دائما همراه با شما خواهم بود. مطمئنم که، سرزمینهای اشغالی را به اتفاق هم آزاد خواهیم کرد. خوجالی آزاد خواهد شد، سرزمین خوجالی از نو در اختیار ساکنان خود قرار خواهد گرفت و شما صاحب سرزمینهای خود خواهید بود.

من برای تان آرزوی سلامتی دارم. امروز بار دیگر از خداوند متعال برای شهیدان طلب رحمت می کنم. برای تک- تک شما بردباری، پایداری و موفقیت در کارهای تان آرزومندم. خیلی ممنون.